• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg

Miejscowości

Wiadomości

Atrakcje w Bieszczadach: Zapora w Solinie

Zapora w Solinie należy do jednych z największych tego rodzaju obiektów w Polsce i z pewnością do najbardziej znanych. W ciągu kilku lat powstała zapora betonowa typu ciężkiego, której wysokość wynosi 82 m, długość 664 m, waga 2 mln ton, a kubatura, czyli objętość budowli 760 tys. m3. Przy zaporze powstała hydroelektrownia o mocy 136 MW. Całkowity koszt budowy oszacowano na ponad 1,5 mld złotych. Zapora dysponuje trzema sekcjami przelewowymi z przelewami zrzucającymi wodę jałową i dwoma upustami dennymi.

 Zapora w Solinie okazała się inwestycją, dzięki której wykorzystano potencjał energetyczny Sanu. Pomysł eksploatowania wodnej potęgi rzeki narodził się pod koniec XIX wieku. To wtedy, przeprowadzono pomiary i obserwacje hydrologiczne i geologiczne, z których wynikało, że San dysponuje dużą rozpiętością przypływów, która sprawiła, że, wraz z jego usytuowaniem geograficznym - wąską doliną, przez którą przepływa, zdecydowano się w przyszłości na wykorzystanie jego możliwości.

DSC 0691 800x600 thumb medium480 319

Pierwotny projekt wykorzystywania wodnej potęgi przygotował Zakład Budownictwa Wodnego Politechniki Lwowskiej, któremu przewodził prof. Karol Pomianowski. W latach 1937-1939 wybrano i zaakceptowano okolice Soliny jako miejsce, w którym powstanie zapora, elektrownia i sztuczne jezioro. Dokumenty zatwierdziło Biuro Dróg Wodnych Ministerstwa Komunikacji.

Wybuch II wojny światowej przerwał prace. W wojennej zawierusze zaginęła cała dotychczasowa dokumentacja, w tym projekt zapory. Cenne zapiski odnalazły się po zakończeniu wojny, pod koniec lat 40 XX wieku. W wyniku szalejącej w Europie wojny, budowę zawieszono, by powrócić do jej koncepcji w latach 50 XX wieku. W 1952 roku stworzono projekty, w których omówiono zagadnienia, dotyczące potencjału wodnego Sanu, a także szczegóły stworzenia zapory. W tamtym okresie Warszawskie Biuro Siłowni Wodnych na zlecenie Ministerstwa Energetyki zaplanowało wybudowanie 16 stopni wodnych  i elektrowni na tej rzece, koncepcję zaakceptowała Komisja Ekonomiczna Rady Ministrów. Projekt zapory w Solinie stworzono w Głównym Biurze Studiów i Projektów Energetycznych "Energoprojekt" pod przewodnictwem inż. Feliksa Niczke.

DSC 0725 800x600 thumb medium480 318

Budowę solińskiej zapory rozpoczęto tuż po zakończeniu budowy zapory w Myczkowcach. W 1960 roku Komisja Ekonomiczna Rady Ministrów i prezes Rady Ministrów zatwierdzili budowę zapory i elektrowni na rzece San w Solinie jako kluczową inwestycję dla państwowej gospodarki. Rok później rozpoczęto prace, które trwały do 1968 roku. Głównymi wykonawcami było Krakowskie Przedsiębiorstwo Wodno-Inżynieryjne oraz Karpackie Przedsiębiorstwo Budowy Zapór Wodnych "Hydrobudowa 10". Z powodu położenia geograficznego budowa zapory nie należała do najłatwiejszych. W trakcie jej powstawania zużyto 1,7 mln ton kruszywa, które pozyskiwano z kamieniołomu w Bóbrce, 820 tys. m3 betonu i 200 tys. ton cementu. Sprowadzono dźwig liniowy z Wielkiej Brytanii, który po raz pierwszy został użyty w naszym kraju. Tę osobliwą konstrukcję rozebrano w połowie lat 70 XX wieku. Pamiątką po niej jest zaledwie budynek maszynowni znajdujący się na wzgórzu na lewym przyczółku zapory. Trudne warunki terenowe wymagały powstania nowych dróg, których łączna długość wyniosła 57 km. Wybudowano osiedle dla pracowników, które później przeobraziło się w dzisiejszą Solinę. Praca przy budowie zapory nie obyła się bez sytuacji obfitujących w dramatyczne wydarzenia, spowodowane głównie przez nagłe i gwałtowne przepływy wody w okresie zimowo-wiosennym wywołane kapryśną pogodą.

DSC 0949 800x600 thumb medium480 318

Po zakończeniu budowy, w 1968 roku utworzono zespół Elektrowni Wodnych Solina - Myczkowce. Elektrownia w Solinie pracuje jako maszyna szczytowo-pompowa. Posiada cztery turbozespoły, składające się z turbin Francisa wyprodukowanych w Czechosłowacji. Dwa z tych zespołów dysponują klasycznymi maszynami o mocy 48 MW i ich jedyne zadanie polega na produkcji energii elektrycznej. Kolejne dwa są maszynami rewersyjnymi, o mocy 20 MW, które w porach szczytu energetycznego pełnią rolę generatorów, produkujących energię elektryczną, zaś w godzinach nocnych działają jak silniki i pompują wodę z Jeziora Myczkowieckiego do solińskiego akwenu. W ten sposób zwiększa się zasoby wody w większym zbiorniku i spożytkowuje nadwyżkę energii, która występuje w krajowym systemie energetycznym w godzinach nocnych. W 1984 roku elektrowni w Solinie nadano imię prof. Karola Pomianowskiego. Spółka Zespołu Elektrowni Wodnych Solina - Myczkowce S.A. powstała w 1994 roku, a modernizację elektrowni przeprowadzono w latach 2000-2003.

DSC 0965 800x600 thumb medium480 318

Anna Twardy

www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

Opis na podstawie następujących książek:

  1. 1. Kryciński S., Gąsiorowski A., Olszański T.A., Bieszczady. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków 2009,
  2. 2. Informator Gmina Solina. Zapraszamy w Bieszczady,
  3. Nicpoń H., Tajemnice Soliny, Rzeszów 2009.

Media

Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384